5 Mart 2017 Pazar

Kırpılmış Bir Kitap: İstanbul Kırmızısı





2014 Şubat'ında kitabını okuduğum ve Gezi olayları ile de çok güzel bağdaştırdığı romanına bayıldığım Ferzan Özpetek, ayrıca sevdiğim yönetmenlerdendir. 

Eşime mutlaka gidelim, kitabı şahaneydi diyerek bir hafta öncesinden adamın kafasının etini yediğimden, gösterime girdiği Cuma günü akiam matinesinde yerimizi alıverdik.

Avrupa sinemasından, özellikle Fransız ve İtalyan filmlerinden hoşlanıyorsanız beğenebileceğiniz bir film. Aslında tipik Ferzan Özpetek filmi diyelim...Başarılı çekimler, ruhsal analizler ve ağır ilerleyen, sonunda da kimi noktaları havada bırakan, izleyiciyi düşündürttüren bir film.

Oyunculuklar ise gerçekten iyi. Şahsi fikrimi söylemem gerekirse, Mehmet Günsür, Halit Ergenç'ten çok daha başarılı bir aktör. Halit Ergenç'i de beğeniyorum ancak belki de tipi gereği, bilemeyeceğim, bell karakterlerin adamı. Albay Cevdet, iş adamı ya da tarihsel karakterleri çok iyi taşıyor. Fakat Mehmet Günsür, resmen sizi ters köşe edebilir. Şehzade'den tutun da eşcinsel bir karaktere, hippiden tutun da avukata kadar pek çok role bürünebiliyor. Nejat İşler ise bildiğimiz gibi, başarılı ve kendine has karizması...Tuba Büyüküstün iyi bir oyuncu olabilir ancak ben filmde Neval rolünde başka birini görmeyi isterdim. Neden mi ? 


İşte şimdi eleştirime geliyorum. Hayalkırıklığına uğradım filmde. Çünkü kitabın kırpılmış bir versiyonuydu. Ne Anna, ne Gezi olayları ne de Neval'i doğru düzgün vermiş. Örneğin Neval kitapta uzun saçlarını toplayan ve Emek sinemasının önünde pankart açıp eylem yapan bir karakter. Anna'nın hikayesini tamamen es geçmiş. Halbuki kitabın belki de en ilgi çekici kısmı o bölümlerdi. Özgürlük ve hakları adına sokağa çıkan halki kısa ama muhteşem cümleler ile kitabına yerleştiren Özpetek, bunların hiçbirini filme çekmemiş. Üstelik Istanbul dediği, neredeyse Galata, Boğaz ve Karaköy'den ibaret bir yer olarak kalmış.

Eğer kitabı yazmamış olsaydı, sadece ortada bu film bulunsaydı, Ferzan Özpetek yine değişik bir filme imza atmış derdim. Ancak, 2014'te kitabı yayınlanmış, üstelik Gezi sürecini de kapsadığından popülaritesi daha da artmış, sırf bu yüzden pek çok kişinin alıp okuduğu bir kitap olmuşken, ardından bu filmi yayınladığı için pek çok kişi de hayal kırıklığı yarattı. Kitabına da yazık etmiş diyebilirim. 

Filmin en çarpıcı sahnesi ise tıpkı kitapta da olduğu gibi Yusuf'un geçtiği sahneler. Özellikle de intiharı sonrası gasilhanede yıkanışı. Mehmet Günsür'ün canlandırdığı Yusuf karakteri bir nevi filmi götürüyor diyebilirim.

Kısacası, diğer filmlerine nazaran Ferzan Özpetek'in bu filmi bana pek etkileyici gelmedi. Tabi ki bunda birkaç yıl önce kitabı okumuş olmanın etkisi büyük. Ha, bir kitabın filme uyarlanmasında elbette ki birebir romana bağlı kalınmıyor. Süre bazında zaten çok zor olur. Fakat pek çok uyarlama izlemişizdir ve kitabın temel direklerine bağlıdır. Özpetek, kitabını resmen kırpıp, üç beş sayfaya yoğunlamış oluyor bu filmde. Yine de başarılı oyunculuklar adına birkaç saatinizi ayırıp izleyebilirsiniz. 

Burcu A. Gözoğlu
Mart 2017
Istanbul 

25 Şubat 2017 Cumartesi

Exhibiton/ Sergi: Mersad Berber: Bir Balkan Alegorisi

                                             
                                                 Mersad Berber: An Allegory of Bosnia 

                                                               

                                                                      Koşulu At 


Berber'in çoğu eserinin merkezinde yer alan metafor farklı kültürlerin simgelerinde önemli yer tutan at figürüdür. Bu gösterişli bir at değildir, hayatın her alanıyla derin bağları olan, ağır iş ve evlilikleri, cenaze ve savaşları simgeleyen Bosna dağlarının gayretkeş yük beygiridir.

The central metaphor of most of Berber's cycles is the motif of horse as one of the pivotol animals in the symbolic bestiary of different people and cultures. Yet, it was not, in Berber's words, a grand horse but the working packhorse of the mountains of Bosnia so deeply linked to all paths of life: a hard labour and weddings, funerals and wars. 


                                                                   Otoportre 


                                                                 Otoportre 



                                                      Saraybosna Günlükleri (1973)



                                                            Adaleta İçin Yaz Sonesi 



                                                        Ottocento'nun Altın Çağı II 




                                                               Prens Balthazar I 



                                                             Büyük Boy Poliptik (1978)

                                                                   
                                                                              At I 

                                                                               At II 

                                                                      

                                                                             At III 



                                                                   Alegoriler 

                                                                        

                                                                           Poliptik 


                                                          Balkanlar'da Osmanlılar 



                                                                     Beyaz At 



                                                                  Dubrovnik Flora 



                                                              Velazquez'e Saygı 



                                                         Tempo Secondo- Ada Berber 



                                                                Kırmızı At 



                                                           Saraybosna Günlükleri 


                                                         Skender Vakuf'a Yolculuk II 


                                                     
                                                           Savaş Günlükleri (1992) 


                                                                 
                                                                      At Başı III 


Bugün, gri havaya aldırmayarak, vapurla Karaköy'e oradan da Pera Müzesi'ne gittim. Bir Balkan Alegorisi adlı sergi ilgimi çekmişti ve gidip görmek istedim. 

Tablolarda yer alan detaylar gerçekten etkileyici. Gördüğüm en iyi at resimleri dersem abartmış olmam. Elbette, bunda yukarıda paylaştığım yazının da etkisi var çünkü Berber için atın simgeledikleri çok önemli. Hakikaten de tarih boyunca at, insan ile özel bir ilişkiye sahip olmuştur. Ve savaşlarda da en çok zulüm görüp ölenler arasındadır. Evlilik gibi mutlu günlerde de at, gelini taşıyarak o özel günde de vazifesini yerine getirir.

Bunların haricinde Saraybosna Günlükleri'ni tuvale başarıyla yansıtmış ressam. Portrelerde ise cidden ayakta alkışlanacak detaylar var. Dakikalarca tuvale bakıp izleyebiliyor ve en önemlisi izlerken tuval sizi alıp bambaşka yerlere götürüyor. 

İyiki bu sergiye gitmişim diyorum ve vakit yaratıp sizlerin de gitmesini tavsiye ederim.

Burcu A. Gözoğlu
Şubat 2017
Istanbul 

20 Şubat 2017 Pazartesi

Gönül Ticareti



''Ne şekilde olursa olsun; sahtekarlık ahlakça nefret edilecek, kanunca da cezaya yol açacak bir şeydir. Bu cezadan yalnız kadınlar, bu göz göre göre sahtekarlık yapanlar affedilmişlerdir. Kadının yüzünde, prizmanın güneşten analiz ettiği yedi renkte hiç biri eksik değil. Bu renkler ahlakı gibi çabuk uçar, bir düzüne tamirle uğraşılır. Belediye bu ”badijonah’dan (badanacılık)’tan vergi alsa ihya olur. Yüzünü bandıra gibi ala, mora kısım kısım boyar. İnceltmek için kaşlarını yolar. Topuk tarafından boyuna sekiz santim ekler. Tabiatın verdiği yüz ve endamlar görünmeye razı olmaz. Renk kendi rengi değil, boy kendi boyu değil, yaş kendi yaşı değil. Acaba bütün kişiliğinde kadının halis olarak kendinden olan bulabileceğimiz nesi vardır? Yani içten ve dıştan tam ayar, hilesiz kadını nerede bulacağız? Boynundaki inci, kendi gibi çoklukla yalancıdır. Çorapları yapma ipektir. Göstermeğe çalıştığı ruhi ve mali bütün varlıkları da hep bire balondur. Böyle kadının hali, sahte etiketle boyalı yağ satan bakkalın hileciliğine benzemiyor mu? Bu yapmacıklar arasında onda sahici bir yürek bulunur mu?'' ( Gönül Ticareti, Hüseyin Rahmi Gürpınar)

Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın 1971 basımlı kitabını nadir sahaf'tan almıştım ve keyifle bir solukta okudum.

Eski İstanbul konaklarının dışarıdan sakin görünen  yapısının altında ne denli fırtınalı hayatların akıp gittiğini kısa öykülerle gözler önüne seriyor üstad.

Bilhassa, modernleşme adı altında dejenere olan kadın- erkek ilişkileri, evlilik içindeki sadakatsizlik ve çoğunlukla da kadının ihanetinden doğan gayrimeşru çocuklardan sosyetenin bu ahlaksızlıkları gayet '' medenice '' (!) bertaraf edişine kadar yer yer eleştiriler de yaparak okuyucuya dönemin konak hayatlarından seçmeler sunuyor.

Bir şairin deli denilip de akıl hastanesinde yatışını ele alırken, sanatı anlayamayanlara ve akıllının kim olduğuna dair göndermeler de bulunuyor. Son öyküsünde ise Nazlı adlı bir konak kedisini anlatırken, ki yazarımızın gerçek hikayesidir bu, öyle sade cümlelerle öyle yüreğe dokunan satırlar yazıyor ki duygulanmamak elde değil.

Kısacası, Gürpınar öyküleriyle yazarlıkta ki başarısını bir kez daha yineliyor ve eski İstanbul köşklerinde olup bitenlere ılık tutuyor. 

Burcu A. Gözoğlu
Şubat 2017
Istanbul 

27 Ocak 2017 Cuma

Şiir Üzerine...



Şiir ile yoğurulan bir yaşamın çapraşık yollarından geçtim. Kimi vakit yabancı şiirleri çevirirken uzak bir hikayenin tünelinden çıktım ışığa, kimi vakit kapımı çalan kendisiydi mısraların, bol tütünlü gecelerin kadranında. En çok da şiir olduğum güzler düşer dimağıma, esrik ve lirik kirpikli...


Yazı yazmanın nicesi vardır. Deneme, makale, günlük, öykü ve roman. Acemi ya da profesyonel- fark etmez- bu yazın türlerini seçer veya bilinçli seçmeden siz, oturur anlık tümcelerle ya da önden araştırma yapıp düşünerek yazarsınız. Lakin, şiir öyle değildir. Şiir, sizi yazar...


Onun kendine has bir vakti vardır, şairi umursamayan. Sabahın kör şafağında demli çay buğusunda da gelebilir, içsel üşümüşlüğünüzü bir kadeh şarap ile ısınmaya gayret ettiğiniz yalın bir akşamda da usunuzu çalabilir. Velhasıl-ı kelam, bir defter ile bir kalem yoldaşıdır her yerde şairin.


Matematiksel hesaplar ya da bir roman taslağının inşaası gibi hesap kitap işi değildir şiir. Giriş, gelişme, sonuç üçgeninden bapımsız bir uzaduyumum hırçın zarafeti vardır özünde. Ah, öz dedim değil mi? İşte, o öz'ünü her şiir yazana bahşetmez. Bu sebeptendir ki, şiir yazanlar ayrıdır, şairler apayrı...


Bir şiiri siz bitiremezsiniz. Kimi vakit on dakika içinde duyum-dimağ ve defter- kalem anaforunda ortaya bir başyapıt çıkarken, kimi vakitse kitaplık rafında bekleyen dizeler aylar sonra çağırır sizi. Çünkü, bitişini en iyi o bilir. Ve tamamlandığını size öyle bir haber verir ki, o noktada şiirden ne bir dize çıkarmak ne de ona bir harf eklemek mümkündür. Arının peteğini yapışındaki akıl almaz sır gibi, şiir de bilir mayasına noktanın ne vakit yaraşacağını.


Düz yazı- elbette ki erek odak çeviri gerektirdiğinden belli zorluğu vardır- ile kıyaslandığında şiir çevirisinin tehlikeli ve meşakkatli olmasının nedeni ise sahibi olduğu yoğun ruh'tur. Tehlikelidir, çünkü sadece şairin dimağından değil, gönlünden, mevsimlerinden, içinde bulunduğu toplumdan, yolunun kesiştiği insanlardan ve tüm bunların betimsel süzgecinden geçiyorsunuzdur. Bunun aktarımı öyle keskin kılıçtır ki ya esas şiiri öldürüp bir yenisini yaratmış olursunuz veyahut esas kelimelere sadık kalarak biçimsel bir doğruluk adına ruhunu metamorfoza uğratmış olursunuz. Meşakkatlidir çünkü sizden siz'i ister ancak kendi mısralarına dokundurtmadan.


Şiir, dil zenginliği ister. Bu nedenle mitolojiden klasik edebiyata, çağdaş yazarlardan halk ozanlarına dek çok geniş yelpazede sizden okuma aşkı ve kültür birikimi bekler. Bu ikisinin yıllar süren sonucunda ise zengin bir dil haznesine sahip olursunuz. Ne kadar çok kelime bilirseniz, duygu ve düşün aktarımınızı soyutlama ve betimleme esnasında o kadar çok seçeneğiniz olur.


Biçim biçimdir. Sembolist de olabilir postmodern de... Ya da hiç bir şey olmamayı seçebilir. Sayfalar ve bölümlerden oluşabileceği gibi tek bir cümleye de sığdırabilir insanlığın izselliğini.


Her yazar şair değildir. Ama inanın her şair bir yazardır. Burada şair derken, kelimenin en dolu anlamıyla hakkını veriyor ve şiir yazmayı seven/ şiir yazan bireyleri bu ismin dışında bırakıyorum. Şarkıcı sayısı fazla olabilir lakin ses sanatçısı hakikaten azdır. Bu misalden yola çıkarak kavramların gerçek bir sanatçı için ne denli dolu olduğunu ve yanlış kullanılmasının gerek o kavramın nitelendirdiklerine gerekse betimlediği kişiye ihanet olduğunu dile getiriyorum.


Tüm bunları göz önüne aldığımızda şiirin neden diğer edebi yazınlara kıyasla az okunduğunu ve anlaşılageldiğini fark edebiliriz. Bir ülkenin eğitim seviyesi ve dil haznesi ne kadar gelişmişse, şiire yatkınlığı da o denli fazladır. Maalesef, bizim topraklarımızda şiir, hafife alınıp yadsınmıştır ve birkaç önemli üstadımız hariç okuyucunun dikkatini çekememiştir. ( esasen şiirin dikkat çekmek gibi bir popülerlik gereksinimi yoktur- o kendi okuyucu kitlesini özenle seçer). Gelişmiş toplumlara baktığınızda ise, felsefe, bilim ve şiirin kolkole yürüdüğünü görürsünüz. Entellektüel kimlik geliştikçe ( lütfen bunu entel dantel gibi argo bir zihniyetin basitlik düzlemine düşürmeyelim) ve dimağın düşün yetisi geniş bir çerçeveye eriştikçe, şiir o hedeflediği kitlenin yüreğinde ve dilindedir artık.


Tıpkı, yaklaşık bir asır önce büyük üstad Nazım'ın dediği gibi: Matematik, sibernetik, fizik, müzik, tüm bunIar, eninde sonunda, sadece, insanIar şiir okumayı öğrensinIer ve anIasınIar diye gerekIidir.


Burcu Aşçı Gözoğlu

Ocak 2017
Istanbul 

26 Ocak 2017 Perşembe

Dişi midir Yoksa Acı mıdır Mayıs Ayı ?


Zehra Tezvaran'ın okuduğum ikinci kitabı Dişidir Mayıs Ayı.

Yazar, bu romanında antik Roma'dan Kudüs'e, oradan Osmanlı'ya ve en nihayetinde Hitler Almanyası'na uzanan tarihsel döngüde dört kadın kahramanın hikayesini sunuyor bizlere.

Tullia ile Marcus... İ. Ö Roma'da varlıklı bir adamın yaşam amacını unutmuş ve sevgiye susamış karısı Tullia ile fakir şair Marcus arasında filizlenen yasak aşk, bir sene boyunca tapınakta akşamüstleri birkaç dakika sohbet etmekten öteye gitmez. Peki, köleleri ve zenginliği ile rahat bir hayatın kucağında salınan Tullia, tüm bunlardan aşk için vazgeçecek mi? Mayıs, olanca güzelliği ile baş döndürürken, ölümcül bir dansın da adımları atılmaktadır. Hikayeyi okurken, dönemin tarihsel gerçeklerine, soylu ve köle ilişkisine, ihanetin sıradanlığına ve günümüzde bile değişmeyen sosyetik siyasi ilişkilerdeki ikiyüzlü gülümseyişlere de şahit oluyorsunuz.

İkinci hikayemiz 2004 yılında Kudüs'te geçiyor. Yahudi gazeteci Anita'dır kadın kahramanımız. Milliyetçiliği ve ırkı ile övünen ve Yahudi olmayan bir adamla asla beraber olmayacağını söyleyen Anita, sırf bu sebepten Londra'da yıllarını geçirdiği sevgilisini terk eder, Hristiyan olduğu için. Peki, alt kat komuşusu olup da sonradan aşık olacağı Yosef, Yahudi olmasına rağmen sınırları inkar edip insanlığa inanan ve hümanist yaklaşımıyla her tür ırkçılığa karşı olan bu genç adam, ona gerçek sevgiyi tattırabilecek midir? Belki de Anita'nın kırması gereken yargıları, aşması gereken duvarları vardır kendine ve yaşama dair. Bu hikayede ise soykırım ve terör sorunlarını da ele alan yazarımız, insan olmanın erdemi üzerinde duruyor.

Ben en çok son iki hikayeden etkilendim. Kanımca yazar, sağlam kurgusu ve aktarmak istediği duygu karmaşıklığını ve psikolojik analizi en başarılı şekilde bu iki hikayede verebilmiş. Bunlardan ilki, 1599 senesinde Osmanlı dönemi Istanbul'unda geçiyor. Eski bir konakta pek sevdiği sessiz kocası Müfit ve hiç geçinemediği, sürekli atıştığı kaynanası Fatma Hanım ile yaşayan Behice'nin buruk hikayesi, gözlerinizde damlayamayan bir yaş olarak kalıyor. Güzeller güzeli Behice ile onu çok seven kocası Müfit'in on iki senelik evliliği çatırdamaktadır. Çünkü Behice bir çocuk doğuramamıştır ve Fatma Hanım'ın gözünde döl tutmayan kahrolasıca bir gelindir. Ve hatta üzerine derhal kuma getirilmelidir ki oğlunun soyu devam edebilsin, kendisi de torun sevdasını doyurabilsin. Burada belirtmeliyim ki, Fatma Hanım bir oğul ve iki kız vermesine rağmen, kocası onun üzerine genç bir kuma almıştır ve besbelli ki kendisine yaşatılanın öcünü gelininden çıkarmanın da peşindedir. Üstelik bu konu dile getirildiğinde '' kendisinin en azından doğurgan olup tek erkek evladı dünyaya getirdiğine'' değinir. Müfit, Behice'nin üzülmesine dayanamaz, onu çok sever ancak Osmanlı'da ana kutsaldır ve anasının dediklerini de göz ardı edemez. Daha doğrusu, hiç bir şekilde karşı çıkamaz, sadece süreyi uzatabilir elinden geldiğince. Fatma Hanım ise, çoktandır kafaya koymuştur genç gelin almayı ( Behice de aslında topu topu yirmi sekiz yaşındadır) ve kuma namzetini de bulur. Gönlü ve kendi güzel Behice ise, herşeyden habersiz, kocasıyla mutlu olduğu anların saf huzuru ve bebek özleminin hüznü arasında günlerini geçirmektedir. Osmanlı'dan maalesef günümüze dek pek bir şey değişmemiş bu konuda. Bugün doğuda ve hatta koskoca '' güya eğitimli'' büyük şehir insanları arasında bile kadına yüklenen bu ağır misyon, sonuç itibariyle de dağılan yuvalar halen gerçekliğini korumaktadır.

Son hikayemiz ise 1939 Mayıs'ında Almanya'da geçer. Alman hemşire Anna ile Nazi subayı beş yıllık sevgilisi Herbert'in hikayesi, hem aşkın yaşama bağlama gücünü gözler önüne seriyor hem de bir ülkenin nasıl da Hitler diktasına yenik düştüğünü okuyucuya gösteriyor. Bence sırf bu ikinci neden için bile okunmaya değer. '' Her gün haşlanmış patates var ama bunu bize Hitler sağladı. Ondan önce açtık. '' diyen hemşireye Dr Klauss'un çarpıcı yanıtı gecikmez: '' Evet, patatese demokrasimizi sattık, başımıza bir diktatör getirdik.'' Nazi subayı Herbert bile zaman zaman yapılanları ruhunda sindiremez çünkü sevmeye ve sevilmeye yatkın bir ruhu vardır. Almanya için en iyiyi isteyen Anna, zamanla kar kaplamış yüreğinin Mayıs güneşi ile eridiğini ve içinden en insancıl ve en yüce duyguların çıktığını görür. Ve Anna biliyordur, Tanrı, Hitler'i zafere eriştirmeyecektir. 

Aslen doktor olan Tezvaran'ın önceden okuduğum Eylül'ün Seçimi aynı kadının farklı seçimler sonucu yaşayacağı ihtimaller üzerine kuruluydu. Fakat, bu kitap gerçekten daha başarılı kurgu ve satırlardan oluşuyor. Farklı dönemlerde dünyaya gelseydik ki belki de gelmişizdir, nelerle karşılaşacağımız ve o anki ruhumuzla nelere karar verebileceğimiz gibi önemli bir noktayı da düşünmemizi sağlıyor. 

Ancak, kitabın kapağında da yazıldığı gibi, dört hikayenin ortak noktasında şu soru yer alıyor: 
Sizin, insan olmaktan başka bir kimliğiniz var mı gerçekten ?

Burcu Aşçı Gözoğlu
Ocak 2017
Istanbul 

25 Ocak 2017 Çarşamba

Asıl Ölen Köpekti: Maugham'dan Boyalı Peçe


Son dönemlerde okuduğum en etkileyici kitaplardan biri Maugham'ın Boyalı Peçe'si oldu. Kadın- erkek arasındaki ilişkiye, dönemin toplumu ve evliliklerin toplumsal kaygı zemininde ilerleyişine, sevgi ile cinselliğin ölümcül yanlarına ve her şeyden öte insan olmanın içselliğine ait vurucu bir roman... Öyle ki , yazıldığı dönemde Maugham Hong Kong'da yaşıyordu ki romanda orada geçer, pek çok kişi karakterin kendisi olduğunu zannedip o sinirle yazarımızı mahkemeye vermiştir. Kitap defalarca toplattırılmıştır. Yani, burda güldüğüm nokta şu ki, bu tarz hareketler davacı olan kişilerin yaşam şekillerini göz önüne sermelerine yetivermiş. Yarası olan gocunur misali...

1920li yıllar Londrası... İki kızını da toplumsal sttaülerini yükseltecek şekilde evlendirmek isteyen bir anne karşımıza çıkıyor. Zira, baş yargıç olamamış kocasından umudunu yitirmiş. En çok umut bağladığı büyük kızı Kitty, ki pek çok erkeğin başını döndüren bir güzelliğe sahip- yirmi dördüne gelip de halen evlenemediğinde, pek göze batmayan küçük kızı bir barona eş olma yolundadır. Sırf, kardeşi ondan önce evlenmesin ve insanlar çenesini kapasın diye kendisine deli gibi aşık olan bakteriyolog Walter ile alelacele evlenir Kitty. Hong Kong o vakitler İngiliz sömürgesidir ve orta halli Walter görevli olarak orada yaşamaktadır. Düğün ertesi çiftimiz soluğu uzakdoğunun bu etkileyici şehrinde alırlar.

Ancak, Walter'ın sevgisi ne denli büyükse de Kitty ona karşı merhamet ve arkadaş sevgisi hariç hiç bir şey hissesemez. Bu da onu, sömürgenin güçlü adamlarından Charlie ile yaşanacak yasak aşka taşır. Charlie'yi gözünde öylesine büyütüp tapılacak bir adam olarak görür ki Kitty, Walter'ın onları yakaladıklarından şüphe ettikleri gün bile dünya umrunda değildir. Ne onu seven kocası ne de Charlie'nin zarif eşi...

İhaneti öğrenen Walter, iki seçenek sunar. Bu Walter'ın keskin zekasının ürünüdür zira Charlie'nin gerçek yüzünü Kitty'nin görmesini sağlar. Ya mahkemede onu ihanet ile suçlayıp boşanacaktır ( bu durum Charlie'nin de toplumda öğrenilmesine yol açacaktır) ya da Kitty kendisiyle birlikte Mei-tan-fu adlı kolera salgını olan bölgeye gelecektir. Çünkü Walter, bakteriyolog olarak orada kolerayı araştırmak için buluncaktır. Ve belki de bu sayede eşinin ölümünü planlıyor olabilir zira bölgede koleradan kurtulmak adeta mucize gibi görülmektedir.

Ancak, olaylar öyle bir gelişir ki, Walter'ın alıntı yaptığı Oliver Goldsmith'in ünlü şiirinde ki bır mısra sonun belirleyicisi olur: ' Asıl ölen köpekti. ' Hayır, bu noktayı açıklamayacağım, edebiyatçı olarak derin bir analiz verebilirim ama isterim ki sizler de azıcık meraklanıp araştırma yapıverin :)

Hiç bir şey göründüğü gibi değildir. Kötü sandığımız biri bakarsınız nice iyiden daha doğru bir yüreğe sahiptir. Ya da çok iyi ve saygılı görünen birisi, tek bir hareketiyle en ölümcül günahı işleyebilir. Yaşam, dışardan yargıya mahal vermeyecek şekilde içsel ve karmaşıktır. Ve en büyük yargıç, içimizde ki vicdandır. Bizi en nihayetinde o yargılar ve yaşadığımız tecrübeler sonucu arınmaya başlarız. 

Maugham, İngiliz edebiyatının çok büyük üstadlarından birisidir. Kendisiyle henüz tanışmadıysanız, başlangıç olarak bu romanını tavsiye ederim. Esasen oyun ve öykü yazarı olan Maugham çağdaşlarının modernist yaklaşımının aksine sade bir tarzı benimseyip yazmıştır. Oyun ve romanları gayet akıcı olan yazarı rahatlıkla okuyabilirsiniz. 

Burcu A. Gözoğlu
Ocak 2017
Istanbul 

24 Ocak 2017 Salı

Bir Grip İki Kitap


Merhaba,
Pek yazamadığımın farkındayım zira tam dört gündür üst solunum yolu enfeksiyonundan muzdarip bir halde yatak döşek yatmaktayım. Cumartesiden beri haşır neşir olduğum grip beni sürekli uyutup, yatakta dinlendirirken, eşimin hazırlayıp başucuma getirdiği karabiberli çay, ıhlamur ve meyveler bir nebze işe yaradı elbet. Gözlerimi açtığım anlarda da sıcacık yatakta uzanıp tüm gün kitap okudum ( okumaktayım)

Zülfü Livaneli'nin pek çok kitabını okuyup da Serenad'ı bu vakte kadar okumamak olur muymuş demeyin efendim. Oluyor.. Ben kimi kitapların kendi vakti olduğuna inanırım. Misal, yıllar yıllar önce Mungan'dan Üç Aynalı Kırk Oda'yı birkaç kitapla beraber almıştım ancak kitaba yaklaşık iki sene sonra başlayıp müthiş etkilenerek bitirmiştim. Araya pek çok kitap girmişti elbet. Serenad'da aynı vakitsizlikten nasibini alanlardan. Ancak, iyi ki şimdi okumuşum diyorum, çünkü memleketin içinde bulunduğu hal ve dünyanın sağ görüş zihniyetiyle kendini yitirmeye başladığı ortamda, kitap çok daha etkili oldu. Nadia ile Max'in kaderine  mi ağlasam, Mari'nin geçmişine mi yansam, Ayşe ninenin derede yitip giden ailesine mi ağıt yaksam yoksa devletler arası sessiz ama utanç dolu anlaşmalara mı böğürsem bilemedim. Sanırım, hepsini birden yaptım satırları okurken. Faşist zihniyetlerin katliam ile ideolojilerini ayakta tutma çabasında, halkların suskunluğunun da fazlasıyla payı vardır. Max'in bir yerde söyledği cümle çok da anlamlıydı: Tek bir Alman'ın yapacağı şeyin ne kadar önemi olabilirdi ki? Bireysel iyi niyetten öteye gidemez. Oysa, örgütlü olunmalıydı. ( net cümle bu değil, zira kitap kütüphanemde ve aklımda kalanı özet geçtim) Tüm devirlerde değişen bir şey olmadığını görmek ise, insanlık adına gerçekten acı verici. Velhasıl, aradığınız tarihi gerçeklik, kurgu, aşk ve etkileyici bir şeyse lütfen Serenad'ı kitaplığınıza ekleyiniz.

Zweig hayranlığımı bilen bilir. Esasen geçen hafta Karmaşık Duygular kitabını okuyup bitirmiştim ancak onun hakkında cidden detaylı bir yazı yazmam icap ettiğinden, dün okuyup bitirdiğim Yakıcı Sır'ı yazıya dahil etmeye karar verdim.

Sosyetik ve çapkın bir baron, bahar izninde pek de kalabalık olmayan tatil beldesine gelir ve aradığı boş günlerini keyiflendirmeye yarayacak zararsız bir flörttür. Tüm gün kimseyi görememenin sıkıntısından patlarken, beklediği av, akşam yemeğinde karşı masasına oturur. Evli ve çocuklu kadın kahramanımız; oğlu ile salonda yerini almıştır. O andan itibaren avına yaklaşmanın yolunun kadının oğlundan geçtiğini düşünen baron, tatilin ilk günlerinde oğlanın güven ve sevgisini kazanır. Öyle ki, ergenliğe adım atmaya hazırlanırken büyükler tarafından takdir edilmeyi arzulayan oğlan, barona karşı büyük bir sevgi besler ve gün geçtikçe annesiyle ilgilenen baronu kıskanır. Zaman ilerledikçe, annesi ile baronun kendisinden bir sır sakladığını düşünüp onların oyununu bozmaya adar kendini. Sonuç ise gerçekten harika... Yaşı geçmekte olan bir kadının güzelliğinin son demini bir aşkla mı heba etmesi yoksa kendini çocuğuna mı adaması gerekir düşüncesinin de altını çizen Zweig, yine psikolojik analiz dehasını satırlara dökmüş. Okumanızı tavsiye ederim. İnsan benliğini kanımca Dostoyevksi ve Tolstoy'dan sonra en iyi çözümleme yetisine sahip yazarlardan birisidir.

Sevgiler ve sağlıklı günler :)

Burcu A. Gözoğlu
Ocak 2017
Istanbul 

19 Ocak 2017 Perşembe

Exhibiton/ Sergi: 40 Şair 40 Şiir



Kadıköy Belediyesi'nin önderliğinde 7 Ocak'ta Barış Manço Kültür Merkezi'nde Nazım Hikmet'i Anma Haftası'nda harika bir sergi açıldı. Nazım Hikmet'ten Bugüne El Yazısı Şiirler başlıklı sergide 40 adet şairin 40 adet el yazması şiirleri bizlerle buluşuyor. Her el yazmasının bir adet de kopyası bulunmakta olup 50 Lira karşılığında satışa sunulmakta. Türkiye Yazarlar Sendikası arşivlerini açıp böylesi güzel bir sergiye imza attığı için ayrıca teşekkürler...
Hayranı olduğum şairlerin kendi el yazılarını görmek ve imzalarına şahit olmak bambaşka bir keyifti. Lafı çok uzatmadan sizleri fotoğraflarla başbaşa bırakıyorum. Bu arada gitmek isterseniz sergi ücretsiz ve 3 Şubat'a kadar BMKM'de sizleri bekliyor olacak.





Nazım Hikmet


İlhami Bekir Tez 

                                                              Behçet Necatigil 


                                                             Melih Cevdet Anday 


                                                             Ceyhun Atıf Kansu 



                                                         Fazıl Hüsnü Dağlarca 



                                                             Ümit Yaşar Oğuzcan 


                                                               Özdemir Asaf 

                                                             Cahit Külebi 




                                                          Şükran Kurdakul 


                                                                   Salah Birsel 


                                                              Cemal Süreya 


                                                                Kemal Özer 

                                                                   Refik Durbaş 




                                                               Özdemir İnce 


                                                                 Nihat Behram 


                                                            Ataol Behramoğlu


                                                                   Ahmed Arif 


                                                                   Attila İlhan 

Afşar Timuçin



                                                                   Ahmet Telli 


Orhan Veli 



                                                                  Metin Eloğlu 

Sennur Sezer



                                                                   Ahmet Oktay 


                                                                      Can Yücel 





BURCU A. GÖZOĞLU
OCAK 2017
ISTANBUL