25 Ocak 2017 Çarşamba

Asıl Ölen Köpekti: Maugham'dan Boyalı Peçe


Son dönemlerde okuduğum en etkileyici kitaplardan biri Maugham'ın Boyalı Peçe'si oldu. Kadın- erkek arasındaki ilişkiye, dönemin toplumu ve evliliklerin toplumsal kaygı zemininde ilerleyişine, sevgi ile cinselliğin ölümcül yanlarına ve her şeyden öte insan olmanın içselliğine ait vurucu bir roman... Öyle ki , yazıldığı dönemde Maugham Hong Kong'da yaşıyordu ki romanda orada geçer, pek çok kişi karakterin kendisi olduğunu zannedip o sinirle yazarımızı mahkemeye vermiştir. Kitap defalarca toplattırılmıştır. Yani, burda güldüğüm nokta şu ki, bu tarz hareketler davacı olan kişilerin yaşam şekillerini göz önüne sermelerine yetivermiş. Yarası olan gocunur misali...

1920li yıllar Londrası... İki kızını da toplumsal sttaülerini yükseltecek şekilde evlendirmek isteyen bir anne karşımıza çıkıyor. Zira, baş yargıç olamamış kocasından umudunu yitirmiş. En çok umut bağladığı büyük kızı Kitty, ki pek çok erkeğin başını döndüren bir güzelliğe sahip- yirmi dördüne gelip de halen evlenemediğinde, pek göze batmayan küçük kızı bir barona eş olma yolundadır. Sırf, kardeşi ondan önce evlenmesin ve insanlar çenesini kapasın diye kendisine deli gibi aşık olan bakteriyolog Walter ile alelacele evlenir Kitty. Hong Kong o vakitler İngiliz sömürgesidir ve orta halli Walter görevli olarak orada yaşamaktadır. Düğün ertesi çiftimiz soluğu uzakdoğunun bu etkileyici şehrinde alırlar.

Ancak, Walter'ın sevgisi ne denli büyükse de Kitty ona karşı merhamet ve arkadaş sevgisi hariç hiç bir şey hissesemez. Bu da onu, sömürgenin güçlü adamlarından Charlie ile yaşanacak yasak aşka taşır. Charlie'yi gözünde öylesine büyütüp tapılacak bir adam olarak görür ki Kitty, Walter'ın onları yakaladıklarından şüphe ettikleri gün bile dünya umrunda değildir. Ne onu seven kocası ne de Charlie'nin zarif eşi...

İhaneti öğrenen Walter, iki seçenek sunar. Bu Walter'ın keskin zekasının ürünüdür zira Charlie'nin gerçek yüzünü Kitty'nin görmesini sağlar. Ya mahkemede onu ihanet ile suçlayıp boşanacaktır ( bu durum Charlie'nin de toplumda öğrenilmesine yol açacaktır) ya da Kitty kendisiyle birlikte Mei-tan-fu adlı kolera salgını olan bölgeye gelecektir. Çünkü Walter, bakteriyolog olarak orada kolerayı araştırmak için buluncaktır. Ve belki de bu sayede eşinin ölümünü planlıyor olabilir zira bölgede koleradan kurtulmak adeta mucize gibi görülmektedir.

Ancak, olaylar öyle bir gelişir ki, Walter'ın alıntı yaptığı Oliver Goldsmith'in ünlü şiirinde ki bır mısra sonun belirleyicisi olur: ' Asıl ölen köpekti. ' Hayır, bu noktayı açıklamayacağım, edebiyatçı olarak derin bir analiz verebilirim ama isterim ki sizler de azıcık meraklanıp araştırma yapıverin :)

Hiç bir şey göründüğü gibi değildir. Kötü sandığımız biri bakarsınız nice iyiden daha doğru bir yüreğe sahiptir. Ya da çok iyi ve saygılı görünen birisi, tek bir hareketiyle en ölümcül günahı işleyebilir. Yaşam, dışardan yargıya mahal vermeyecek şekilde içsel ve karmaşıktır. Ve en büyük yargıç, içimizde ki vicdandır. Bizi en nihayetinde o yargılar ve yaşadığımız tecrübeler sonucu arınmaya başlarız. 

Maugham, İngiliz edebiyatının çok büyük üstadlarından birisidir. Kendisiyle henüz tanışmadıysanız, başlangıç olarak bu romanını tavsiye ederim. Esasen oyun ve öykü yazarı olan Maugham çağdaşlarının modernist yaklaşımının aksine sade bir tarzı benimseyip yazmıştır. Oyun ve romanları gayet akıcı olan yazarı rahatlıkla okuyabilirsiniz. 

Burcu A. Gözoğlu
Ocak 2017
Istanbul 

2 yorum:

deeptone dedi ki...

taam listeye aldım :)

Burcu Gözoğlu dedi ki...

Iyi fikir ;)